Emeklilikte Doğru Planlama Yapmak Önemlidir
Milyonlar, geçim sıkıntısı içinde güçlükle ayakta kalmaya çalışırken, emeklilik döneminde zorluk çekmemek için doğru planlama yapmayı hedefliyor. Ülke genelinde yaşanan ekonomik kriz, emekli aylıklarının ve gelirlerin düşük olması konusunda endişelere neden oluyor. Bu nedenle, gelirin artırılmasını sağlayacak planlar büyük önem taşıyor.
Sosyal Güvenlik Uzmanı İsa Karakaş’tan Uyarılar
Sosyal Güvenlik Uzmanı İsa Karakaş, emeklilik sisteminde son yıllarda önemli değişiklikler yaşandığına dikkat çekerek, emeklilik planı yapanları uyarıyor. Karakaş’a göre, artık çalışma hayatının sonunda “rahat bir emeklilik” düşüncesi artık eskisi gibi garantili değil.
Birçok insanın kadınların 58, erkeklerin 60 yaşında emekli olacağı, son 1260 günü SSK’dan yatırarak avantaj sağlanabileceği veya emekli maaşı alındıktan sonra tekrar çalışılabileceği gibi yanlış inanışlara sahip olduğunu belirten Karakaş, “Bu bilgiler artık geçerli değil” diyor.
2008 Sonrası İşe Girenler Zor Günlerle Karşılaşabilir
Karakaş, özellikle 2008 yılından sonra ilk defa işe başlayanların büyük hayal kırıklığı yaşayabileceğine dikkat çekiyor. “İşçi, memur veya esnaf olmanın bir önemi yok. Eğer bugün işe başlıyorsanız, eski emeklilik koşullarını unutun,” diyor.
EYT sürecinde bir gün bile eksik sigortalı olduğu için 17 ila 24 yıl daha fazla çalışmak zorunda kalan milyonlarca kişiyi hatırlatan Karakaş, erken planlamanın hayatın en büyük sigortası olduğunu vurguluyor.
Erken Planlama Hayat Kurtarıyor
Emeklilik konusunda birçok araştırma ve kitap yapan Karakaş, anne babalara önemli bir tavsiyede bulunuyor: “Çocuklarınıza bırakabileceğiniz en değerli miras, doğru bir emeklilik planıdır.”
SGK mevzuatının karmaşık yapısı nedeniyle kulaktan dolma bilgilere güvenilmemesi gerektiğini belirten Karakaş, emeklilik planlamasının mutlaka SGK’nın resmi kaynaklarından ve uzman görüşleriyle yapılması gerektiğini vurguluyor.
Kendisine danışan birçok kişinin çocukları için planlama yaptığını belirten Karakaş, bu kişilerin 65 yaş emekliliğinden kurtulmayı başardığını ve daha avantajlı koşullarda emekli olabileceğini söylüyor.
Emekliliğin 4 Temel Kuralı
Karakaş’a göre, emekliliği belirleyen dört ana kriter şunlardır:
- Yaş sınırı: En kritik faktör.
- Prim gün sayısı: Ne kadar yüksekse, o kadar avantajlı.
- Sigortalılık süresi: Sisteme giriş tarihi belirleyici.
- Prime esas kazanç: Kazanç seviyesi arttıkça, emekli maaşı da artar.
Karakaş, “İlk işe giriş tarihiniz ne kadar eski olursa, size o kadar büyük avantaj sağlar” diyor ve şöyle devam ediyor: “Örneğin, 29 Mart 1984’te sadece bir gün SSK primi ödeyen bir kadın, yaş şartı olmadan 5.000 gün primle emekli olabiliyor.”
Yeni Nesil İçin Erken Emeklilik Zorlaşıyor
Karakaş, bugün 50’li yaşlarında olanların “yakında emekli olabilirim” düşüncesine kapılmamaları gerektiğini söylüyor: “Artık ne kızlar 58 ne erkekler 60 yaşında emekli olabilecek. Bu imkanlar tarih oluyor.”
Emeklilik yaşının kademeli olarak 65’e yükseltildiğini belirten Karakaş, 30 Nisan 2008 öncesinde sigorta yaptıranların endişe etmemesi gerektiğini, fakat 2008 sonrası ilk defa sigortalı olanların daha uzun süre çalışması gerektiğini söylüyor.
Örneğin; 2015 yılında SSK’lı olarak işe başlayan Pelin Hanım, 7200 gün primini 2035 yılına kadar tamamlarsa 58 yaşında emekli olabilecek. Ancak aynı prim süresini 2048 yılında tamamlarsa, emeklilik yaşı 65’e çıkacak.
Bir diğer örneğe göre, 2024 yılında kendi işini kuran Halil Bey, 65 yaşından önce emekli olamayacak. Ayrıca Karakaş’a göre, bu kişiler emekli olduktan sonra çalışmaya devam ederlerse emekli maaşları kesilecek.
Karakaş, “Son 7 yıl kuralı” ile SSK’ya geçip erken emeklilik planı yapan esnafların artık bu avantajdan yararlanamayacağını da hatırlatıyor.
İsa Karakaş, emeklilik sürecinde yapılan küçük bir hata sonucunun yıllarca sürükleyici olabileceğini belirterek şunları söylüyor: “Emeklilik artık sadece bir hedef değil, ciddi bir strateji işi. Planlamayı doğru yapmayanlar, yaş, prim ve kazanç kaybı yaşayabilirler.”
